साउन १९, २०८२।
काठमाडौं – शेयर बजारमा लगानी गर्न अब अनिवार्य रूपमा राष्ट्रिय परिचयपत्र आवश्यक भएको छ। नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से)ले हालै जारी गरेको परिपत्रअनुसार शेयर कारोबारी खाता (टिएमएस) खोल्न अब नागरिकको राष्ट्रिय परिचयपत्र अनिवार्य भएको हो।
नेप्सेका प्रवक्ता तथा कम्पनी सचिव मुराहरि पराजुलीले बीबीसीलाई जानकारी दिँदै भने, हामीले हाम्रा ब्रोकर सदस्यहरूलाई अबदेखि खाता खोल्दाखेरि राष्ट्रिय परिचयपत्र राख्ने व्यवस्था गर्नु भनेर परिपत्र गरेका हौं। यो व्यवस्था साउन १ गतेदेखि लागू गरिएको छ।
राष्ट्रिय परिचयपत्रको प्रयोगबाट व्यक्तिको एकीकृत डिजिटल पहिचान बनाउन, सम्पत्ति शुद्धीकरण नियन्त्रणमा सहयोग पुर्याउन र वित्तीय कारोबार सुरक्षित बनाउने उद्देश्य रहेको नेप्सेले जनाएको छ।
नेप्सेले यो कदम धितोपत्र बोर्डको निर्देशन अनुसार उठाएको हो। पराजुलीका अनुसार भारतमा जस्तै प्यान कार्ड प्रयोग गर्ने चलन रहे पनि नेपालमा नागरिकताको नम्बर एकरूप नभएकाले राष्ट्रिय परिचयपत्रलाई आधिकारिक पहिचानको रुपमा लिइएको हो।
हाललाई यो व्यवस्था नयाँ खाता खोल्नेहरूमाथि मात्र लागू भए पनि भविष्यमा पुराना खाताहरूमा KYC अद्यावधिक गर्दा पनि अनिवार्य हुनसक्ने बताइएको छ। अहिले भने राष्ट्रिय परिचयपत्रको भौतिक प्रति नभई नम्बर मात्रै भए पुग्ने व्यवस्था गरिएको छ।
नेपाल स्टक ब्रोकर एसोसिएसनका महासचिव भक्तिराम घिमिरेका अनुसार यो सकारात्मक कदम भए पनि प्राविधिक तयारी भने पर्याप्त नभएको बताए। नेप्सेले दिएको टिएमएस प्रणालीमा अहिलेसम्म राष्ट्रिय परिचयपत्र नम्बर राख्ने स्थान छैन, घिमिरेको भनाइ छ।
केन्द्रीय निक्षेप सेवा (CDSC) का अनुसार डिम्याट खातामा पनि राष्ट्रिय परिचयपत्रको प्रयोग अनिवार्य हुँदैछ। संस्थाका प्रवक्ता सुरेश न्यौपानेका अनुसार धितोपत्र बोर्डको निर्देशनअनुसार हामीले प्रणालीमा राष्ट्रिय परिचयपत्र नम्बर प्रविष्ट गर्न मिल्ने व्यवस्था गरिसकेका छौं।
डिम्याट खाता शेयरको सूची व्यवस्थापनका लागि प्रयोग हुने खाता हो, जुन CDSC मार्फत सञ्चालित हुन्छ।
धितोपत्र बोर्डका अनुसार हालसम्म देशभर ६२ लाख ७३ हजारभन्दा बढी लगानीकर्ताले डिम्याट खाता खोलेका छन्। त्यसमध्ये ५९ लाख ३३ हजारको “मेरो शेयर” अनलाइन पोर्टल प्रयोगमा रहेको छ।
